AI'dan foydalanuvchi o'quvchilar maktabda pastroq natija ko'rsatmoqda — PISA tadqiqoti
OECD tashkilotining 91 ta mamlakatdagi 760 mingdan ortiq 15 yoshli o'quvchilar o'rtasida o'tkazgan PISA tadqiqotiga ko'ra, o'qishda sun'iy intellektdan foydalanadigan o'quvchilar odatda pastroq natija ko'rsatmoqda. Ayniqsa, matnlarni qisqartirish yoki insho yozishda AI vositalariga tayangan o'quvchilarning tabiiy fanlardan o'zlashtirish darajasi sezilarli darajada pasaygan. Biroq sun'iy intellektdan me'yorida, haftalik asosda izlanish uchun foydalangan hamda AI javoblarini tanqidiy baholashga o'rgatilgan o'quvchilar texnologiyadan umuman foydalanmaydigan tengdoshlaridan yaxshiroq natija qayd etgan. Tadqiqot texnologiyaning o'zi emas, balki undan qanday foydalanish usuli asosiy omil ekanini ko'rsatmoqda.
Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OECD) tomonidan o'tkazilgan xalqaro PISA tadqiqoti o'quvchilarning sun'iy intellektdan foydalanishi va ularning maktabdagi o'zlashtirish darajasi o'rtasidagi bog'liqlikni tahlil qildi. 91 ta davlatdan 760 000 dan ortiq 15 yoshli o'quvchilarni qamrab olgan ushbu hisobot sun'iy intellekt ommalashganidan buyon o'tkazilgan ilk keng ko'lamli tadqiqot hisoblanadi.
Ijtimoiy-iqtisodiy omillar inobatga olingan holda tahlil qilinganda, AI vositalaridan hech qachon foydalanmaydigan o'quvchilar tabiiy fanlar bo'yicha sun'iy intellektdan foydalanuvchilarga nisbatan yuqoriroq natija ko'rsatgan. Ayniqsa, tayyor matnlarni qisqartirish yoki topshiriqlarni AI yordamida yozish bilan shug'ullangan o'quvchilar eng past baholarni olgan. Aksincha, dastlabki izlanishlar va umumiy o'rganish maqsadida foydalanganlarda ko'rsatkichlarning tushishi ancha kam bo'lgan.
Foydalanish chastotasi ham muhim omil ekani aniqlandi: AI vositalaridan har kuni yoki aksincha, yilda bir-ikki marta foydalanuvchilar eng past natijalarni qayd etgan. Eng yaxshi natijalarni haftada yoki oyda bir marta me'yorida foydalanadigan o'quvchilar ko'rsatgan. Shuningdek, AI taqdim etgan ma'lumotlarning to'g'riligini tanqidiy baholashga o'rgatilgan o'quvchilar texnologiyadan foydalanmaydiganlarga qaraganda ancha yaxshi natijaga erishgan.
OECD vakillarining ta'kidlashicha, sportni shunchaki tomosha qilish bilan jismoniy holat yaxshilanmaganidek, o'rganish ham tayyor kontentni passiv iste'mol qilish orqali sodir bo'lmaydi. O'quvchi yangi ma'lumotni o'zlashtirishda aqliy mehnat va izlanish jarayonini bosib o'tishi zarur. AI aqliy jarayonni osonlashtirib, uning o'rnini egallab olsa, bu rivojlanishga to'sqinlik qiladi.
Tadqiqot AI'dan foydalanish darajasi mintaqaviy va ijtimoiy jihatdan keskin farqlanishini ham ko'rsatdi. Jumladan, Vyetnamda o'quvchilarning 95 foizdan ortig'i sun'iy intellektdan foydalanishini bildirgan bo'lsa, Yaponiyada bu ko'rsatkich 60 foizni tashkil etgan. Qolaversa, AI foydalanuvchilarida bilimga qiziquvchanlik yuqoriroq bo'lsa-da, bu har doim ham yuqori baholarga aylanmayotgani ma'lum bo'ldi.
Ta'lim sohasidagi EdTech dasturchilari va platforma egalari AI vositalarini tayyor javob berishga emas, o'quvchilarning tanqidiy fikrlashini rag'batlantirish va tahlil qilishga yo'naltirilgan formatda loyihalashi lozim.
Nvidia ochiq sun'iy intellekt platformasi Hugging Face'ni 13 milliard dollarga sotib olish bo'yicha kelishuvga erishdi. Mazkur bitim ochiq modellar ekotizimini yanada kengaytirish va ularni arzonlashtirishga qaratilgan. Jarayon regulyatorlar tekshiruvidan so'ng 2027-yilgacha yakunlanishi kutilmoqda.
Nvidia sun'iy intellekt modellari repozitoriysi bo'lgan Hugging Face platformasini qariyb 12,9 milliard dollarga sotib olish bo'yicha muzokaralar olib bormoqda. Ushbu xarid ochiq AI ekotizimida apparat ta'minoti va bulutli xizmatlar integratsiyasini kuchaytirishga qaratilgan. Mazkur qo'llanmada kelishuvning asosiy mazmuni va dasturchilar uchun amaliy jihatlari tushuntiriladi.