AQSh chegarasidagi milliardlik AI kuzatuv minoralari kutilgan natijani bermayapti
AQSh hukumati janubiy chegarani nazorat qilish uchun milliardlab dollar sarflab, Anduril kompaniyasining sun'iy intellektga asoslangan zamonaviy kuzatuv minoralarini o'rnatgan bo'lsa-da, tizim amalda jiddiy kamchiliklarga ega ekani aniqlandi. MIT Technology Review surishtiruviga ko'ra, 2015-yildan 2026-yil boshigacha kamida 1050 dan ortiq muhojir aynan mana shu kuzatuv minoralari qamrov hududida halok bo'lgan. Tizim odamlarni avtomatik aniqlab, chegarachilarga ogohlantirish yuborishi kerak bo'lsa-da, ko'plab holatlarda insonlar minoralardan bir necha yuz metr masofada vafot etgan va payqilmagan. Anduril'ning eng zamonaviy avtonom minoralari atrofida ham 110 dan ziyod o'lim qayd etilgan.
AQSh Bojxona va chegara xizmati (CBP) 25 yildan beri chegarada "virtual devor" yaratish ustida ish olib bormoqda. Ushbu tizim doirasida mudofaa texnologiyalari sohasidagi Anduril startapi tomonidan ishlab chiqilgan sun'iy intellektli va avtonom kamerali minoralar keng qo'llanila boshlangan. Mazkur minoralar odamlarni avtomatik aniqlashi, ularning harakatini kuzatishi va eng yaqin navbatchi xodimlarning smartfonlariga tezkor xabar yuborishi lozim edi. Biroq MIT Technology Review va Times of San Diego jurnalistlarining keng qamrovli surishtiruvi tizimning amaliy samarasizligini ko'rsatib berdi.
Surishtiruv doirasida 4000 ga yaqin inson qoldiqlari topilgan joylar va 600 ga yaqin kuzatuv minoralari xaritalashtirilib solishtirildi. Natijada 2015-yildan 2026-yil boshigacha bo'lgan muddatda 1050 dan ortiq odam aynan kuzatuv minoralari ko'rish maydoni ichida halok bo'lgani aniqlandi. Ushbu o'limlarning aksariyati minoralarning ko'r nuqtalarida emas, balki bevosita kameralar qamrab olishi kerak bo'lgan ochiq hududlarda yuz bergan.
Texnologik jihatdan eng ilg'or hisoblangan Anduril avtonom minoralari o'rnatilgan hududlarda ham vaziyat yaxshilanmagan. 2021-yildan beri ushbu yangi minoralar doirasida 110 dan ortiq inson hayotdan ko'z yumgan. Masalan, 32 yoshli Xose Morales Bernal shunday minoralardan biridan bor-yo'g'i 110 metr (360 fut) masofada jazirama ta'sirida vafot etgan, biroq chegara xizmati uni AI orqali emas, oradan bir necha soat o'tib chiqindi xizmati xodimlari xabar bergandan keyin topgan.
Topografik tahlillar shuni ko'rsatmoqdaki, ba'zi minoralarning amaliy ko'rish qobiliyati e'lon qilingan qamrov maydonining atigi 10 foizini tashkil qiladi. Qolgan holatlarda esa dasturiy ta'minot yoki xodimlarning tezkor harakat mexanizmlarida uzilishlar mavjud. Natijada milliardlab dollar sarflangan virtual chegaralash texnologiyasi o'zining asosiy vazifalaridan biri bo'lgan tezkor aniqlash va qutqaruvni to'liq ta'minlay olmayapti.
Kompyuter ko'rish va avtonom monitoring tizimlarini ishlab chiquvchilar real sharoitdagi relyef va cheklovlarni hisobga olishi zarurligini, shuningdek, AI qarorlarini insoniy javob choralari bilan uzviy bog'lash qanchalik muhimligini ko'rsatadi.