Besxar startapi SpaceX raketalari yordamida koinotda yarimo‘tkazgichlar ishlab chiqarmoqchi
OpenAI sobiq xodimi Eshli Filipishin tomonidan asos solingan Besxar startapi koinotdagi tabiiy vakuum sharoitidan foydalanib yarimo‘tkazgichlar uchun muhim xomashyo ishlab chiqarishni rejalashtirmoqda. Kompaniya SpaceX kompaniyasining ko‘p marotaba ishlatiluvchi Falcon 9 raketalarida tajriba o‘tkazishga kelishib olgan va hozirgacha deyarli 14 million dollar sarmoya jalb qilgan. Iyul oyida Starlink missiyasi doirasida uchirilgan dastlabki sinov kapsulalari kosmik namunalar Yerdagiga nisbatan ancha toza ekanini ko‘rsatdi. Startap kelajakda ishlab chiqarish hajmini oshirib, ma'lumotlar markazlari, robotlar va elektromobillar uchun ilg‘or chiplar yetkazib beruvchi kompaniyalarga xizmat ko‘rsatmoqchi.
OpenAI kompaniyasining sobiq xodimi Eshli Filipishin asos solgan Besxar startapi koinotda orbital yarimo‘tkazgichlar fabrikasini barpo etish rejasini e'lon qildi. Yerdagi yarimo‘tkazgich zavodlarining nihoyatda qimmat infratuzilmaga aylanishining asosiy sababi — mikroskopik chang va ifloslanishlardan himoyalangan bosimli toza xonalarni (clean rooms) yaratish zaruratidir. Besxar esa koinotning tabiiy vakuumidan foydalanib, ushbu murakkab infratuzilma xarajatlarini tejashni maqsad qilgan.
Ushbu loyihani amalga oshirish uchun startap deyarli 14 million dollar miqdorida investitsiya to‘pladi, uning 9 million dollari Dauntless Ventures va Overture VC boshchiligidagi seed bosqichida jalb qilindi. Kompaniya Ilon Maskning SpaceX kompaniyasi bilan kelishuvga erishib, qayta ishlatiluvchi Falcon 9 kuchaytirgichlarida o‘zining ishlab chiqarish prototiplarini o‘nlab parvozlar davomida sinovdan o‘tkazish imkoniyatiga ega bo‘ldi.
Joriy yilning iyul oyida SpaceX Starlink missiyasi doirasida Besxarning ilk ikkita "fabship" kapsulasi orbitaga olib chiqildi. Bir kapsulada parvoz ma'lumotlari tizimida nosozlik yuz berganiga qaramay, sinov muvaffaqiyatli yakunlandi. Filipishinning ta'kidlashicha, koinotga uchib qaytgan plastina namunalari Yerdagi namunalarga qaraganda sezilarli darajada toza bo‘lib, minimal zarrachalar bilan qaytgan.
Star Wars olamidagi Mandalor sovutlari metalli sharafiga "Besxar" deb nomlangan mazkur startap kelgusi ikki yil ichida texnologiyani bosqichma-bosqich rivojlantirmoqchi. Kompaniya dastlab plastinalarni qizdirish, so‘ngra ularga qatlamlar yotqizishni rejalashtirmoqda. Yakuniy maqsad — SpaceX Starship kabi yirik kemalarda ishlab chiqarishni kengaytirish orqali ma'lumotlar markazlari, robototexnika va elektromobillardagi quvvatni boshqaruvchi ilg‘or chiplar uchun xomashyo yetkazib berishdan iborat.
Yarimo‘tkazgich ishlab chiqaruvchilari uchun koinotdagi vakuum toza xonalarga ketadigan ulkan infratuzilma xarajatlarini kamaytirishi, natijada AI ma'lumot markazlari va robototexnika uchun yanada sifatli va arzon mikrosxemalar olish imkonini yaratishi mumkin.
Nvidia ochiq sun'iy intellekt platformasi Hugging Face'ni 13 milliard dollarga sotib olish bo'yicha kelishuvga erishdi. Mazkur bitim ochiq modellar ekotizimini yanada kengaytirish va ularni arzonlashtirishga qaratilgan. Jarayon regulyatorlar tekshiruvidan so'ng 2027-yilgacha yakunlanishi kutilmoqda.
Nvidia sun'iy intellekt modellari repozitoriysi bo'lgan Hugging Face platformasini qariyb 12,9 milliard dollarga sotib olish bo'yicha muzokaralar olib bormoqda. Ushbu xarid ochiq AI ekotizimida apparat ta'minoti va bulutli xizmatlar integratsiyasini kuchaytirishga qaratilgan. Mazkur qo'llanmada kelishuvning asosiy mazmuni va dasturchilar uchun amaliy jihatlari tushuntiriladi.