Internetning yangi davri: AI agentlari uchun moslashgan Agentic Web
Tim Berners-Li 2001-yilda ilgari surgan 'Semantik veb' g'oyasi oradan chorak asr o'tib, katta til modellari (LLM) yordamida 'Agentic Web' ko'rinishida haqiqatga aylanmoqda. Foydalanuvchilar o'rniga avtonom ishlovchi AI agentlari endilikda elektron pochta, bank hisoblari va turli veb-servislarga ulanib, topshiriqlarni mustaqil bajarmoqda. Saytlar ham insonlardan tashqari AI agentlari tushunishi uchun maxsus formatlarga moslashtirila boshlandi. Ekspertlar ushbu o'zgarishni mobil telefonlar paydo bo'lishi bilan tenglashtirmoqda. Ushbu yangi bosqich internetdan foydalanish odatlarini butunlay o'zgartirishi kutilmoqda.
2001-yilda Butunjahon o'rgimchak to'ri (World Wide Web) asoschisi Tim Berners-Li insonlar o'rniga mustaqil ishlay oladigan dasturiy agentlarga moslangan 'Semantik veb' konsepsiyasini e'lon qilgan edi. O'sha paytda bu qarash amalga oshishi qiyin orzu bo'lib ko'ringan, chunki sayt egalaridan har bir elementni maxsus teglar bilan belgilab chiqish talab etilardi. Oradan chorak asr o'tib, katta til modellari (LLM) sababli bu g'oya yangi shaklda — 'Agentic Web' sifatida hayotga tatbiq etilmoqda.
Bugungi kunda Meta'ning Muse, OpenAI'ning Dots hamda Anthropic'ning Claude Duet kabi ilg'or AI agentlari insonlar o'rniga elektron xatlarni saralash, chiptalarni band qilish va moliyaviy amallarni bajarish darajasiga yetdi. LLM asosidagi agentlar saytlarni tushunish uchun qo'lda yozilgan maxsus teglarga muhtoj emas; ular matn, kod va hatto veb-sahifa skrinshotlarini inson kabi tahlil qilib, tugmalarni bosa oladi.
Ushbu tendensiya internet infratuzilmasi va biznes modellarini ham o'zgartirmoqda. Masalan, Time jurnali AI agentlari oson o'qishi uchun maqolalarining soddalashtirilgan versiyalarini chiqarishni va agentlarga mo'ljallangan reklamalarni sotishni yo'lga qo'ydi. Shuningdek, Etsy va Expedia kabi yirik platformalar sun'iy intellekt tizimlari o'z xizmatlari bilan to'g'ridan-to'g'ri aloqa qilishi uchun maxsus vositalarni integratsiya qilmoqda.
Mutaxassislar agentlar uchun veb yaratishning ikkita yo'lini ko'rsatmoqda: birinchisi — agentlarni xuddi odamlardek brauzerdan foydalanishga (skroll qilish, tugma bosish) o'rgatish, ikkinchisi esa ular uchun matn va API orqali ishlaydigan alohida interfeyslarni qurishdir. Mozilla Firefox vakillarining ta'kidlashicha, mazkur transformatsiya internet ekotizimini o'z vaqtida smartfonlar o'zgartirgani kabi tubdan yangilaydi.
Veb-dasturchilar va biznes egalari o'z mahsulotlarini faqat inson interfeysi uchun emas, balki AI agentlari mustaqil o'qiy oladigan va harakat qila oladigan API hamda tuzilmalar bilan jihozlashga tayyorlanishlari zarur.
AI kod muharriridan foydalanishda eng muhim qoida — kichik o'zgarish, ko'rinadigan diff, majburiy test va qaytarish mumkin bo'lgan commit.