OpenAI va akademik matematika to'qnashuvi: 'Mingyillik masalasi' atrofidagi mojaro
OpenAI kompaniyasining 'Mingyillik masalalari'dan biri bo'lgan Navye-Stoks tenglamasi bo'yicha yechim topgani haqidagi da'vosi akademik doiralarda jiddiy e'tirozlarga sabab bo'ldi. Matematik Tristan Bakmaster va Andreas Tom kompaniyani akademik me'yorlarni mensimaslikda va natijalarni ilmiy etikasiz tortib olishga urinishda ayblamoqda. Manbalarga ko'ra, OpenAI raqibi Anthropic xodimi bilan hamkorlik qilayotgan tadqiqotchilarni quvib o'tish uchun 10 mingta AI agenti va millionlab dollarlik hisoblash quvvatini ishga solgan. Shuningdek, olimlarning Codex va ChatGPT tizimlariga kiritgan so'rovlari modelni o'qitishda ishlatilgani borasida ham xavotirlar mavjud. OpenAI bu ayblovlarni rad etib, foydalanuvchi ma'lumotlari modellarga ta'sir qilmaganini ta'kidlamoqda.
Sun'iy intellekt sohasidagi yirik kompaniyalar o'rtasidagi shiddatli poyga fundamental fan sohalariga, xususan, akademik matematikaga jiddiy ta'sir ko'rsatmoqda. OpenAI kompaniyasi yaqinda matematikaning eng mashhur yetti muammosidan biri hisoblangan Navye-Stoks masalasi bo'yicha ilg'or yechimga erishganini ma'lum qildi. Biroq, ushbu tarixiy natija ilmiy jamoatchilik tomonidan olqishlar o'rniga qattiq tanqid va xavotirlar bilan kutib olindi.
Nyu-York universiteti professori Tristan Bakmaster va Germaniyadagi Drezden texnika universiteti professori Andreas Tom The Verge nashriga bergan intervyusida OpenAI harakatlarini tanqid qildilar. Ma'lum bo'lishicha, Bakmaster va Anthropic tadqiqotchisi Levent Alpoge ushbu muammo ustida ishlayotganidan xabar topgan OpenAI o'zining chiqarilmagan yangi modellarini ishga solgan. Kompaniya 88 soat ichida 10 mingga yaqin AI agentlari va o'n millionlab dollarlik hisoblash quvvatidan foydalanib, natijaga yetishishga uringan.
Bakmaster so'zlariga ko'ra, OpenAI tadqiqotchisi Sebastyan Bubek unga Anthropic xodimi bilan hamkorlikni to'xtatish evaziga cheksiz hisoblash resurslari va ilmiy maqolada yagona muallif bo'lish taklifini bergan. Bakmaster buni ilmiy axloqqa zid deb hisoblab, taklifni rad etgan. Bubek muzokaralar bo'lganini tasdiqlagan bo'lsa-da, vaziyatni boshqacha talqin qilgan va Anthropic xodimi bilan ichki OpenAI loyihasini olib borish imkonsiz ekanini bildirgan.
Shu bilan birga, olimlar o'zlarining Codex va ChatGPT orqali bajargan hisob-kitoblari OpenAI tomonidan modellarni o'rgatish va yechim topish uchun foydalanilgan bo'lishi mumkinligidan xavotirda. OpenAI vakillari Bakmasterning so'rovlari tizimni o'qitishda yoki xulosalar chiqarishda aslo ishlatilmaganini qat'iy ma'lum qilmoqda. Ammo akademik doiralar kompaniyalarning intellektual mulk va jamoaviy ilmiy mehnatga bo'lgan munosabatidan norozi bo'lib qolmoqda.
Ushbu mojaro yirik texnologik korporatsiyalar va an'anaviy ilm-fan o'rtasidagi tub tafovutni ko'rsatib berdi. Matematiklar uchun kashfiyotning go'zalligi va metodologiyasi muhim bo'lsa, AI kompaniyalari birinchi bo'lish, raqobatchilardan o'zish va nufuz qozonishni asosiy maqsad deb bilmoqda. Olimlar katta resurslarga ega kompaniyalar an'anaviy ilmiy izlanishlarni sanoat miqyosidagi poygaga aylantirib yuborishidan xavotir bildirmoqda.
Tadqiqotchilar va biznes egalari sun'iy intellekt vositalariga yopiq yoki yangi ilmiy g'oyalarni kiritishda maxfiylik xatarlarini hisobga olishlari hamda AI provayderlarining ma'lumotlardan foydalanish shartlariga ehtiyotkorona yondashishlari zarur.
OpenAI professional va korporativ faoliyat uchun GPT-6 Astra modelini e'lon qildi. Ushbu tizim ilg'or mantiqiy fikrlash va kompyuterdan mustaqil foydalanish qobiliyatlari bilan ajralib turadi. Mazkur qo'llanmada yangi texnologiyaning asosiy yo'nalishlari va undan foydalanish tamoyillari tushuntiriladi.
OpenAI matematikaning eng mashhur yetti masalasidan biri bo'lgan Navye–Stoks muammosi uchun SI tomonidan yaratilgan yechimni taqdim etdi. Taqdimot yozma tahlil bilan birga Lean tilida yozilgan rasmiy matematik isbotni o'z ichiga oladi. Bu fundamental fan va formal verifikatsiyada yangi bosqichni boshlab beradi.