OpenAI va nufuzli matematiklar o‘rtasidagi ziddiyat kuchaymoqda: Fields medali sohiblari ochiq xat e’lon qildi
Dunyoning eng nufuzli mukofoti — Fields medali sohibi bo‘lgan 25 nafar yetakchi matematik sun’iy intellekt laboratoriyalariga qarshi ochiq xat imzoladi. Olimlar OpenAI kabi kompaniyalarni mashhur matematik muammolar yechimini o‘zaro poygaga aylantirib, an’anaviy ilmiy mehnat va qoidalarni chetlab o‘tayotganlikda ayblamoqda. Xususan, NYU professori Tristan Bakmaster kompaniyani Anthropic xodimini hammuallif sifatida ko‘rsatmaslikka bosim o‘tkazganlikda gumon qildi. Yuzaga kelgan e’tirozlar ortidan OpenAI CalTech universitetidagi matematika tadbiriga homiylikni bekor qildi. Ilmiy hamjamiyat sun’iy intellekt laboratoriyalarining bunday harakatlari ochiq tadqiqot madaniyatiga putur yetkazishidan xavotirda.
Matematika sohasidagi eng nufuzli mukofot — Fields medali bilan taqdirlangan 25 nafar xalqaro olim sun’iy intellekt laboratoriyalarining faoliyatidan xavotir bildirib, ochiq xat imzoladi. Olimlarning ta’kidlashicha, yetakchi AI kompaniyalari murakkab matematik masalalarni birinchilardan bo‘lib yechish poygasida olimlarning intellektual mehnatiga jiddiy tahdid solmoqda.
Ziddiyat Nyu-York universiteti (NYU) professori Tristan Bakmasting bayonotidan so‘ng yanada kuchaydi. Olim OpenAI uni Anthropic kompaniyasida ishlovchi hamkasbining hissasini ochiqlamaslikka undaganini ma’lum qildi. Shuningdek, professor OpenAI uning Codex bilan olib borgan ishlanmalaridan foydalanib, bir necha kunlik intensiv hisoblashlar orqali o‘z yechimini ilgari surgan bo‘lishi mumkinligidan shubhalanmoqda. Universitet tadqiqotchilari tomonidan bildirilgan keskin tanqidlardan so‘ng, OpenAI CalTech matematika tadbiriga homiylik qilishdan bosh tortdi.
Ochiq xat mualliflari sun’iy intellekt yechimlari juda shoshilinch e’lon qilinayotgani, oqibatda usullarni sinchkovlik bilan bayon etish, avvalgi ishlarga to‘g‘ri iqtibos keltirish va mustaqil tekshiruvdan o‘tkazishga vaqt qolmayotganini ta’kidlamoqda. OpenAI taqdim etgan isbot esa hanuz to‘liq tasdiqlanmagan. Olimlarning fikricha, insoniy tushunish va tahlil zanjiri saqlanib qolmasa, AI taklif qilgan g‘oyalar to‘liq ilmiy qimmatga ega bo‘lmaydi.
Tadqiqotchilar o‘rtasida Codex kabi vositalardan foydalanish ma’lumotlari keyinchalik AI modellarini o‘qitishga sarflanayotgani haqidagi xavotirlar ortib bormoqda. Agar yirik laboratoriyalar olimlarning izlanishlariga tayanib, o‘n millionlab dollarlik hisoblash quvvati yordamida kashfiyot muallifligini tortib olishda davom etsa, bu ilmiy olamdagi ochiqlik madaniyatini yo‘qotib, tadqiqotlarni yashirin olib borishga majbur qiladi.
Tadqiqotchilar va dasturchilar AI vositalaridan foydalanganda ma’lumotlar maxfiyligi hamda intellektual mulk huquqlariga ehtiyotkorlik bilan yondashishlari kerakligini ko‘rsatadi.
OpenAI professional va korporativ faoliyat uchun GPT-6 Astra modelini e'lon qildi. Ushbu tizim ilg'or mantiqiy fikrlash va kompyuterdan mustaqil foydalanish qobiliyatlari bilan ajralib turadi. Mazkur qo'llanmada yangi texnologiyaning asosiy yo'nalishlari va undan foydalanish tamoyillari tushuntiriladi.
OpenAI matematikaning eng mashhur yetti masalasidan biri bo'lgan Navye–Stoks muammosi uchun SI tomonidan yaratilgan yechimni taqdim etdi. Taqdimot yozma tahlil bilan birga Lean tilida yozilgan rasmiy matematik isbotni o'z ichiga oladi. Bu fundamental fan va formal verifikatsiyada yangi bosqichni boshlab beradi.