Rim Papasi Leo sun'iy intellektni qurolsizlantirish va avtonom qurollarni taqiqlashga chaqirdi
Rim Papasi Leo XIV sun'iy intellekt tizimlarini qurolsizlantirishga hamda BMTga a'zo davlatlarni o'ldiruvchi avtonom qurollarni taqiqlashga chaqirdi. Uning ta'kidlashicha, insoniyat ushbu texnologiyalarni boshqarish, o'zgartirish va zarurat tug'ilganda ularni rad etish mas'uliyatiga ega. Papa mashinalar shaxs emas, balki oddiy vosita ekanini eslatib, AI tizimlariga huquqiy maqom berish xavfidan ogohlantirdi. Inson hayoti va kuch ishlatishga oid barcha qarorlar to'liq inson nazorati ostida qolishi lozimligi belgilandi.
Rim Papasi Leo XIV sun'iy intellekt tizimlarini "qurolsizlantirish" zarurligini ta'kidlab, Birlashgan Millatlar Tashkilotiga a'zo davlatlarni kelasi oy Jenevada bo'lib o'tadigan yig'ilishda o'ldiruvchi avtonom qurollarni taqiqlash bo'yicha aniq qadamlar tashlashga undadi. Murojaatda insoniyat texnologiya qo'llanilishini yo'naltirish, o'zgartirish va lozim topilganda uni butunlay rad etish mas'uliyatiga ega ekanligi qayd etildi.
Ushbu chiqish Papaning may oyida e'lon qilingan, sun'iy intellekt davrida inson manfaatlarini himoya qilishga bag'ishlangan dastlabki yirik hujjatidagi qarashlarni aks ettiradi. Leo XIV anjuman ishtirokchilariga mashinalar shaxs emas, shunchaki vosita ekanini uqtirib, sun'iy intellektga yuridik shaxs maqomi yoki alohida huquqlar berilishiga qarshi chiqdi. Uning fikricha, inson hayoti, erkinligi va kuch ishlatishga daxldor qarorlar doimo insonning xabardor va mas'uliyatli nazorati ostida qolishi shart.
Ta'kidlash joizki, 2024-yilda Papa Fransisk ham shunga o'xshash bayonot bilan chiqib, hech bir mashina inson hayotini yakunlash haqida qaror qabul qilmasligi kerakligini ta'kidlagan edi. Leo XIV esa o'z ismini tanlashiga ham aynan texnologik taraqqiyot bilan to'qnash kelish zarurati sabab bo'lganini aytadi — xuddi Rim Papasi Leo XIII Sanoat inqilobi davrida cherkovni boshqargani kabi.
Papa o'z nutqi yakunida xalqaro tashkilotlarni sun'iy intellekt xatarlaridan jamiyat manfaatlarini asrashga chaqirdi. U AI tizimlarini ishlab chiqish va ulardan foydalanish jarayonlarini tekshirish, zarur bo'lganda e'tiroz bildirish hamda yetkazilgan zararni qoplash mexanizmlarini ta'minlovchi umumiy standartlar va mustaqil nazorat tizimini yaratish lozimligini bildirdi.
Xalqaro miqyosda avtonom qurollar va harbiy AI yechimlariga nisbatan cheklovlar kuchayishi kutilmoqda, bu esa mudofaa va xavfsizlik sohasida dasturiy ta'minot yaratuvchi kompaniyalar uchun qat'iy axloqiy talablar hamda qo'shimcha insoniy nazorat qoidalarini joriy qilishi mumkin.