Ukraina dron zarbalari oqibatida Rossiya ma'lumotlar markazlarini yer ostiga ko'chirishni rejalashtirmoqda
Ukrainaning dron hujumlari Rossiyadagi sun'iy intellekt superkompyuterlari va bulutli infratuzilmalarga zarar yetkazgach, rus texnologiya kompaniyalari ma'lumotlar markazlarini yer ostiga joylashtirish rejalarini ishlab chiqmoqda. Zarbalar oqibatida Yandex, Sberbank va VKontakte kabi yirik kompaniyalar infratuzilmasi shikastlanib, millionlab foydalanuvchilar uchun xizmatlar uzilib qolgan. Shu munosabat bilan, Rossiya hukumati operatorlardan hisoblash quvvatlarining 10 foizini favqulodda davlat ehtiyojlari uchun ajratishni talab qiluvchi farmon chiqardi. Shuningdek, ilgari qat'iy cheklovlarga uchragan xorijiy data-markazlardan foydalanishga ham maxsus ruxsat berilishi mumkinligi ma'lum bo'ldi. Ukrainaning markazlashmagan va Amazon hamda Microsoft kabi gigantlar yordamida Yevropa bulutlariga ko'chirilgan tizimi esa ancha chidamli bo'lib chiqdi.
Ukrainaning so'nggi dron hujumlari Rossiyaning sun'iy intellekt va bulutli texnologiyalar infratuzilmasiga jiddiy zarba berdi. Yandex, Sberbank, VKontakte va Rossiya Moliya vazirligining ma'lumotlar markazlariga yetkazilgan talofatlar ortidan yirik texnologik xizmatlar, onlayn to'lov tizimlari va raqamli ilovalarda keng ko'lamli uzilishlar yuzaga keldi. Xususan, Yandex o'zining asosiy uchta superkompyuterini xavfsizroq joylarga ko'chirishga majbur bo'ldi.
Ushbu muammolarga javoban, davlatga qarashli «Rostelekom» kompaniyasi ma'lumotlar markazlarini yer ostiga joylashtirish bo'yicha «Nornikel» tog'-kon kompaniyasi bilan muzokaralar olib bormoqda. Shuningdek, ochiq ko'mir konlari ichida server markazlarini qurib, ularning ustki qismini jamoat bog'lari orqali niqoblash takliflari ham ilgari surilmoqda.
Rossiya rahbariyati 2-noyabr kuni yangi farmon qabul qilib, mahalliy data-markaz egalariga o'z hisoblash quvvatlari va maydonlarining 10 foizini davlatning favqulodda ehtiyojlari uchun zaxirada saqlash majburiyatini yukladi. Shu bilan birga, Federal xavfsizlik xizmati bilan kelishilgan holda xorijiy ma'lumotlar markazlaridan foydalanishga ham istisno tariqasida ruxsat berilishi belgilandi. Bu avvalgi «Suveren internet» siyosatidan chekinish sifatida baholanmoqda.
Tahlilchilarning ta'kidlashicha, Rossiyaning o'ta markazlashgan va yopiq raqamli infratuzilmasi urush sharoitida o'zining zaifligini ko'rsatdi. Aksincha, Ukraina o'z ma'lumotlari va davlat xizmatlarini urush boshidayoq Microsoft va Amazon yordamida Yevropadagi bulutli serverlarga ko'chirgani hamda Starlink aloqasidan foydalangani sababli ancha barqarorlik namoyish etmoqda.
IT va biznes egalari uchun ushbu holat infratuzilmani faqat bitta mintaqada yoki markazlashgan serverlarda saqlash xavfli ekanini, geografik taqsimlangan va bulutli zaxiralash strategiyalari xavfsizlik uchun o'ta muhimligini ko'rsatadi.